facebook

Inteligentne specjalizacje – kluczem do dotacji unijnych

Inteligentne specjalizacje kluczem do dotacji unijnych

 

Zapewne każdy, kto szukał jakichkolwiek informacji o możliwościach wsparcia ze środków europejskich planowanych inwestycji natknął się na termin „inteligentnych specjalizacji”. Dowiadujemy się bowiem, że w obecnej perspektywie finansowej 2014 – 2020 szanse na uzyskanie dofinansowania posiadają projekty wpisujące się w regionalne czy krajowe inteligentne specjalizacje. Czym zatem są owe inteligentne specjalizacje?

Inteligentne specjalizacje – zasada stosowana od wielu lat w biznesie

W kontekście polityki regionalnej termin ten jest nowy, gdyż pojawił się w 2010 r.  w „Strategii 2020”. Jednak koncepcja inteligentnych specjalizacji zakładająca prostą prawdę, iż nie można się specjalizować we wszystkim od dawna wykorzystywana jest w biznesie. Każdy świadomy przedsiębiorca, chcący pozostawać konkurencyjny na rynku musi szukać przewag dla swojego biznesu opartych na swoim potencjale rozwojowym. Musi zdefiniować mocne strony, atuty swojej firmy i na ich bazie budować przewagę konkurencyjną.

W przypadku regionów (bo to nas interesuje w kontekście dotacji unijnych) termin inteligentne specjalizacje jako nowy instrument Unii Europejskiej oznacza właśnie obszary, w których regiony chcę się specjalizować i w oparciu o nie budować swoje przewagi konkurencyjne. Każdy z regionów po analizie swoich atutów określających w czym dany region jest najlepszy i w czym posiada potencjał do budowania przewagi konkurencyjnej – w swoich dokumentach strategicznych zdefiniował kluczowe dla swojego rozwoju obszary. Nie chodzi tutaj o branże, lecz troszkę szerzej o pola działalności czy obszary gospodarki. Zamysł tych działań jest bowiem następujący: inteligentne specjalizacje do wybór takich obszarów, w które najbardziej opłaca się zainwestować. Wybór inteligentnych specjalizacji opartych na mocnych stronach regionu czy kraju pozwoli skoncentrować wsparcie środkami unijnymi inwestycji w tych obszarach, które z punktu widzenia władz regionalnych czy krajowych są najbardziej perspektywiczne. Chodzi tu przede wszystkim o to, by nie rozpraszać środków unijnych wspierając dotacjami wszystkich projektów, lecz by skoncentrować to wsparcie na projektach, które wykorzystując najsilniejsze strony dadzą największą szansę na długofalowy rozwój i podnoszenie konkurencyjności danego regiony czy kraju. Stąd właśnie bierze się wymóg wpisywania się projektów dofinansowywanych ze środków unijnych w inteligentne specjalizacje.

Inteligentne specjalizacje krajowe i regionalne

Inteligentne specjalizacje dzielą się na krajowe i regionalne. Za wybór krajowych inteligentnych specjalizacji odpowiadają władze centralne. Jest ich ogółem 19 i są podzielone na następujące działy tematyczne:

  • zdrowe społeczeństwo,
  • biogospodarka rolno-spożywcza, leśno-drzewna i środowiskowa,
  • zrównoważona energetyka,
  • surowce naturalne i gospodarka odpadami,
  • innowacyjne technologie i procesy przemysłowe (w ujęciu horyzontalnym),

Pełny zakres krajowych inteligentnych specjalizacji znajduje się np. na stronie:

https://www.mg.gov.pl/files/upload/23423/Opisy%20KIS_wersja%20finalna_31.03%202.pdf

W przypadku regionalnych inteligentnych specjalizacji za ich wybór odpowiadają władze samorządowe danego regionu (województwa). W przypadku Województwa Podkarpackiego są to:

  • lotnictwo i kosmonautyka – kluczowe dziedziny w rozwoju Podkarpacia głównie za sprawą  klastra Dolina Lotnicza mającego swoją siedzibę w Rzeszowie. W ramach tej specjalizacji rozwój dotyczy potencjału produkcyjnego, wdrażania najnowocześniejszych technologii oraz budowy nowych centrów badawczo-rozwojowych i biur konstrukcyjnych,
  • jakość życia – ta ścieżka rozwoju podzielona jest na 4 obszary:
  • produkcja i przetwórstwo żywności najwyższej jakości biologicznej i zdrowotnej, ekologiczne i zrównoważone rolnictwo i przetwórstwo, produkty regionalne i tradycyjne,
  • zrównoważona i odpowiedzialna turystyka, zdrowie (kliniki, sanatoria, domy seniora);
  • eko-technologie: odnawialne źródła energii (energetyka rozproszona, turbiny wiatrowe, turbiny wodne, solary, panele słoneczne, kotły na biomasę, geotermia itd.);
  • energooszczędne budownictwo (domy pasywne, zero energetyczne i plus energetyczne itd.), inteligentne budynki,
  • informacja i telekomunikacja – obszar ten został wybrany z uwagi na potrzeby społeczeństwa i gospodarki związane z rozwojem cyfrowym. Wybór tej specjalizacji związany jest z rozwojem cyfrowym oraz wzrostem popytu na e-usługi. Szczególne znaczenie ma także rozwój szerokopasmowego Internetu..

Warto jednak mieć na uwadze, że wybór inteligentnych specjalizacji nie jest ostateczny. Grupy robocze ds. inteligentnych specjalizacji będą pracowały cały czas. Jeżeli jakieś dziedziny okażą się perspektywiczne to z pewnością zostaną dopisane do katalogu.

Co to oznacza dla przedsiębiorcy starającego się o wsparcie unijne?

Wpisywanie się projektów w inteligentne specjalizacje krajowe czy regionalne stanowi pewien wyznacznik wskazujący jakiego rodzaju inwestycje mają większe szanse na uzyskanie dofinansowania unijnego. Ale czy to oznacza, iż projekty nie wpisujące się w te obszary nie mają już szansy na uzyskanie dotacji?

Niestety, w przypadku programów krajowych, np. PO „Inteligentny Rozwój” oferujących często dotacje w ramach projektów znacznej wartości – dofinansowanie przyznawane jest na inwestycje, które pozostają zgodne z krajowymi inteligentnymi specjalizacjami.

W przypadku regionalnych programów operacyjnych, w tym RPO Województwa Podkarpackiego brak zgodności planowanej inwestycji z inteligentnymi specjalizacjami regionu nie pozbawia zupełnie szans na dofinansowanie projektu. Projekty wpisujące się w te obszary uzyskają bowiem dodatkowe punkty w trakcie oceny wniosków i będą miały większe szanse na uzyskanie wsparcia.

Kiedy projekt wpisze się w inteligentne specjalizacje?

Często przedsiębiorcy oceniając swoje szanse na otrzymanie unijnego wsparcia w postaci dotacji rozważają czy ich dotychczasowy profil działalności wpisuje się w obszar objęty inteligentną specjalizacją. Nie jest to do końca wystarczający sposób oceny. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie aby firma rozszerzyła swoją dotychczasową działalność i weszła w obszar objęty inteligentną specjalizacją. Ważne tutaj jest by planowana do sfinansowania inwestycja wpisywała się w ten obszar. Beneficjent nie musi udowadniać że od wielu lat prowadzi działalność w obszarach objętych wsparciem. Zatem dotychczasowa działalność nie stanowi tutaj bariery. Jeżeli przedsiębiorca zdecyduje się na dywersyfikację działalności i prowadzenia prac badawczo – rozwojowych i  rozwijanie produktów czy usług wpisujących się w inteligentne specjalizacje posiada otwartą drogę do walki o unijne wsparcie swoich planów.

Pozostaje jeszcze jedna istotna sprawa. Aby ułatwić ową ocenę przedsiębiorcom,  w przypadku RPO Województwa Podkarpackiego Instytucja Zarządzająca przygotuje bazę kodów PKD, które będą wpisywać się w obszary inteligentnych specjalizacji dla tego województwa. Zatem, każdy przedsiębiorca będzie mógł łatwo ocenić, czy planowana inwestycja wpisuje się w te obszary, i czy dzięki temu projekt otrzyma dodatkowe punkty na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie.

Kontakt: 539 360 605